- 15 March 2007
Als de olifanten vechten, wordt het gras vertrappeld”, luidt een oud Afrikaans spreekwoord. De Afrikanen zelf ondervinden dat al decennialang aan den lijve. Professor Filip Reyntjens, voorzitter van het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid en –Beheer aan de Universiteit Antwerpen (UA), trok al meer dan vijftig maal naar het Zwarte Continent en ziet voorlopig weinig beterschap: “Het meest voor de hand liggende voorbeeld is Congo. In de periode 1960-1990 vloeide er vanuit België voor ruim zes miljard euro ontwikkelingshulp naar dat land. En dan zwijgen we dus nog over de miljarden die vanuit de Europese Commissie, de Wereldbank of andere partners richting Congo stroomden. In diezelfde periode is de levensstandaard van de gemiddelde Congolees er met ruim 60% op achteruit gegaan. Stellen dat al die ontwikkelingshulp weinig zoden aan de dijk heeft gezet, is dus een understatement van formaat. En helaas: wat geldt voor Congo, geldt net zozeer voor de overige landen in Zwart Afrika. Anno 2007 is de situatie er zowat overal slechter dan net na de onafhankelijkheid.”
Maar moeten we de toekomst van Afrika wel zo zwart inzien als Filip Reyntjens vreest? Is er volgens jou licht aan het einde van de tunnel? Laat het ons weten…
Heylen Remi17-03-07 - 2:07 pm
De toekomst voor Afrika kleurt groen.
De analyse van professor Filip Reyntjens is correct. Maar dat wil niet zeggen dat er geen toekomst meer is voor Afrika. Om te beginnen zou men eens moeten nagaan waarom al die steun niet tot de gewenste resultaten heeft geleid. Wie is er beter van geworden?
De aanpak van al die “groten” is duidelijk verkeerd.
De toekomst van Afrika is groen.
Het probleem van de ontbossing, woestijnvorming, armoede, migratie kan men op lokaal niveau kleinschalig aanpakken. Maar vooral “op maat” van en “met medewerking” van de Afrikaanse vrouwen.
De toekomst ligt in het aanplanten van Jatropha.
Voor we de plant niet kent : het is een struik die op dorre grond groeit, bijna geen water nodig heeft, niet gegeten wordt door het vee, noten levert waarvan men olie kan maken. Die olie is geschikt als motor- of andere brandstof. De perskoek is een goede meststof. Meer info op http://www.jatropha.de, http://www.ppo.be
Op de website “planète bleue” wordt Jatropha omschreven als “l’or vert du désert”.
planetebleue.canalblog.com/archives/2005/06/10/563648.html
De Afrikanen zelf geloven in hun toekomst. Ibrahim Togola hield in oktober 2006 ( http://www.sidym2006.org/imagenes/pdf/presentaciones/19_se.pdf) een pleidooi om Jatropha te promoten als middel tegen woestijnvorming en als middel om meer werkgelegenheid te scheppen en zo de migratie tegen te gaan.
“The promotion of Jatropha curcas L. as a tool to combat desertification and to create employment to combat poverty”. Ibrahim Togola. ONG Mali-Folkcentre. Bamako, Mali
Hij is directeur van het Mali Folkecenter.
http://www.malifolkecenter.org/
Een andere beweging die gelooft in de toekomst van Afrika is het Multifunctioneel Platform - Energie voor een economische en sociale ontwikkeling op dorpsniveau.
http://www.ptfm.net/old/PPt_PTFM_english_web1.ppt
Zij leggen de sleutel voor de ontwikkeling duidelijk in handen van de Afrikaanse vrouwen.
Een paar citaten uit het “Multifunctioneel platform”.
- Het verlichten van het lastige werk van dorpsvrouwen is daarom een prioriteit om armoede effectief te bestrijden. De bespaarde tijd kan aan onderwijs, gezondheids en kinderverzorging, evenals aan het genereren van extra inkomen worden gewijd.
- Het Multifunctioneel Platform helpt het lastige werk van plattelandsvrouwen verlichten door hen te voorzien van een eenvoudige en betaalbare energiebron.
- Door een betaalbare energiebron te verstrekken is het een belangrijke impuls voor een verscheidenheid van economische en sociale sectoren van het platteland. (voedselverwerking, irrigatie, gezondheid, …)
Zij planten lokaal Jatropha aan. Van de noten maken ze olie. Die olie wordt gebruikt om een eenvoudige, door de lokale ambachtslui geproduceerde en onderhouden, dieselmotor te laten draaien. Die levert de nodige energie om de lokale gemeenschap van stroom te voorzien.
Andere bronnen die een kleinschalige en door vrouwen geleide aanpak voorstellen :
http://www.energia.org/pubs/papers/denton_cop7_presentation.pdf
Small-Scale Energy Projects -Women, energy and the multiple benefits of small scale energy
Projects - Fatma Denton Ph.d - Enda Tiers Monde –
Energy Programme UNDP Side Event -COP7 – Marrakech 30 October 2001
http://www.energia.org/resources/newsletter/en-122002.pdf
Gender en eneergie gaan hand in hand in Afrika :
Een andere studie over de impact van Jatropha :
Assessment of the impact of the dissemination of “the Jatropha System”
on the ecology of the rural area and the social and economic situation of
the rural population (target group) in selected countries in Africa
Case study by Reinhard K. Henning, Rothkreuz 11, D-88138 Weissensberg, Germany
http://www.underutilized-species.org/record_details.asp?id=417
Een uitgebreide nota met alle aspecten van Jaropha :
Assessment of the potential of Jatropha curcas, (biodiesel tree,) for energy production and other uses in developing countries
Mike Benge, Senior Agroforestry Officer, USAID (Ret.) bengemike@aol.com
Posted on ECHO’s website with permission of the author. July 2006 and updated August 2006
http://www.echotech.org/mambo/index.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=179&Itemid=68
Nederland neemt wel het voortouw :
http://www.newnrg.nl/index.php?menu=26&item=815&PHPSESSID=a26436995cf9537be9b4d959060b3efb
http://www.jatropha.de/conferences/wageningen-march-07.htm
http://www.jatropha.nl
Er is een groene toekomst voor Afrika.
Meer zelfs, op termijn kan Afrika een belangrijke rol spelen in het mondiaal energieverhaal.
Om Vlaanderen daarvan te overtuigen zou een seminarie over de mogelijkheden van Jatropha, georganiseerd door of in samenwerking met het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid en –Beheer aan de Universiteit Antwerpen (UA), een eerste stap zijn.
Remi Heylen
Kiebooms17-03-07 - 2:27 pm
De visie van Filip Reyntjens over een gestructureerd en vooral gekontroleerd overleg voor te halen en haalbaren doelstellingen, vooraleer met geld over de brug te komen en dat door verschillende partners tegelijk en samen, lijkt zeker een goede suggestie en een vernieuwend idee.
Filip Michiels draagt mijn goedkeuring niet weg.
Hij geeft geen enkel antwoord hoe om de aids epidemie wel te stoppen maar is hatelijk en partijdig tegenover wie echt de enige maatregelen die bewezen hebben en bewijzen dat ze effectief zijn, durven propageren. Dit blijft Abstinentie tot aan een “huwelijk” met één partener en Be faithfull, en een condoom kan hoogstens beschouwd worden als beroepskledij voor sekswerkers.
Moeten de vrouwen slaven blijven van seksverslaafde mannen? Is het misschien niet nodig om mannen eerbied voor hun vrouwen bij te brengen en huwelijkstrouw? Wat is daar verkeerd aan? Condooms alleen houden niets tegen maar vermeerderen promiscuïteit en verspreiding omdat ze maar in de meest ideale omstandigheden (en die zijn in Afrika verre van aanwezig) een beperkte efficientie van 85 % hebben. Condooms zijn even effectief als een russische roulette!
Filip michiels moet eerst een aantoonbare andere maatregel dan inefficiënte condooms voorstellen, en hoe dat in Afrika implementeren. Zelfs bij ons hebben alle condoomcapmpagnes de AIDS alleen maar verder verspreid, in Afrika is dat echt een broussebrand aansteken, in het droog seizoen!
van iemand die jaren in Afrika heeft “gewerkt”.
Madalena Pedro Miala18-03-07 - 4:35 pm
Ik deel de mening van Remi Heylen, de toekomst van Afrika kleurt voor mij roze, misschien niet de onmiddellijke toekomst, maar er worden al stappen gezet die ernaar leiden. Ik ben een Belgische van Angolese afkomst die Afrikaanse Talen en Culturen studeert aan de Universiteit van Gent, ik geloof in het Afrikaanse potentieel.
Rik Vanden Berk20-03-07 - 10:17 am
Close the gap - als die gap nog te dichten is!
We moeten van Afrika niet verwachten dat het een hightech continent zal worden, maar we moeten hen ook hoeden om een wingewest te zijn voor uitbuiters. En die liggen er constant op de loer. De meeste natuurlijke rijkdommen zoals ertsen, hout, diamanten en alle andere bruikbare materie worden door niet-Afrikanen opgekocht. En het geld komt de bevolking niet ten goede! De machthebbers zorgen voor hun achterban en de ‘vrienden’ waarmee zij zaken doen. Macht moet voor en door diezelfde achterban en vrienden behouden blijven. Deze macht verliezen is een blaam en zal immer met alle middelen vermeden worden. Democratie is en blijft ver zoek. Daarom ook dat vakbonden er geen kans krijgen op enige inspraak en uitbouw omdat ze voor machthebbers bedreigend zijn. Het zijn durvers met doodverachting die in Afrika oppositie willen voeren of die een vakbond durven oprichten!
Ik lees over Jatropha-noten die een bron van natuurlijke olie kunnen zijn in een dor continent. Laat ons hopen dat dit door een kleinschalige aanpak het Afrikaanse volk ten goede kan komen, want moest deze oogst grootschalig kunnen, dan zullen de ‘machtigen der aarde’ er weerom hun claim op zetten via de geijkte methode van het ‘kennen van de machthebbers’.
We hebben Afrika steeds benut voor onze basisbehoeften. Het rijkste continent aan grondstoffen is het armste op aarde! Als Afrika een van onze noden kan inlossen, dan spenderen we daar voldoende middelen aan. Laat ons eens een positieve denkoefening maken en de Afrikanen een westerse nood laten invullen die zowel ons als hun te goede komt.
Er bestaan paradijselijke plekken in Afrika waar we ouderlingen dorpen voor verweesde westerlingen zouden kunnen laten uitbouwen. Een volgende generatie heeft weinig of geen kinderen en zal de oude dag in eenzaamheid moeten slijten. Indien we in Afrika mooie rustoorden voor westerlingen konden oprichten en hun pensioenmiddelen in deze dorpen zouden investeren, dan zouden er vrij snel hoog kwalitatieve diensten en producten moeten aangeboden worden. Verplegenden en artsen kunnen in hun regio blijven, handel en nering zullen ernstige kansen krijgen tot ontwikkeling. Een goede bewaking en politie zullen moeten uitgebouwd worden, originele medicamenten zullen er op de markt komen, … . Wijs b.v.b. een ouderling als een soort peterschap toe aan een inlandse familie, die hem/haar regelmatig komt opzoeken en die hiervoor een kleine vergoeding ontvangt. Afrikanen dragen ouderen nog in het hart – en als het ook iets in de geldbeugel brengt, dan is dit mooi meegenomen.
Laat onze eenzame oudjes een bron zijn van een nieuwe zorggeneratie in Afrika en draai de rollen eens om. Hoeveel Afrikanen werken er niet in Westerse instellingen voor ouderen en gehandicapten en dit veelal in de kleur van hun huid. Steden als Londen en Parijs gonzen van deze mensen die have en goed verlaten en die zich hier de ziel uit hun lijf werken.
Mijn idee is geen betoelaging om een of ander zinloos project uit te bouwen, maar à rato van de geleverde diensten vloeien er middelen naar dit continent en zal de hele regio er wel bij varen.
Mijn bezorgdheid gaat vooral uit naar de opleiding in Afrika. Investeren in opleiders en leerkrachten is een enorm dure business. Zoals aangegeven zijn er landen waar net zoveel opleiders sterven aan aids als er nieuwe worden gevormd. In Zuid-Afrika haalt slechts 1 op 3 opleiders de 45 jaar – een investering met een zeer zwak rendement! Bovendien is de opleidingsnood zeer groot. Ongeschooldheid en onwetendheid maken dat mensen in hun ontwikkeling achter blijven. Bovendien eisen inlandse regeringen dat bij het oprichten van bedrijven een zeker percentage inlanders een kaderfunctie moeten krijgen. Deze maatregel kan enkel als de mensen daarvoor opgeleid zijn. Is educatie over internet een oplossing? Onze ervaring is dat leren zonder een leerdriver (motivatie – coaching) zeer magere resultaten oplevert. Zelfs in onze contreien is e-leren geen succesverhaal, om de eenvoudige reden dat de human-interface om de leercyclus in gang te houden veelal ontbreekt. Het is niet omdat de gsm in Afrika zo populair is dat internet er een succesverhaal is, integendeel. Heel veel inlanders gebruiken hun mobieltje als volgt: ze geven berichten door aan bekenden via een aantal keren hun ringtoon af te laten gaan. De ontvanger ziet wie er belt en wat hij/zij wil (b.v.b. 3x = ik kom vanavond naar je toe). Praktisch en kosteloos!
Ik pleit voor kennisoverdracht via CD-Rom. Alle toestellen die tweedehands naar Afrika verscheept worden, bevatten een CD-speler. Het is enkel een kwestie van er de inhoud op een pedagogische wijze op vast te leggen met een programma waarbij ze zelf lespakketten kunnen aanmaken en verspreiden. Laagdrempeligheid is hierbij de boodschap. Maak van de leraren coaches en reik de kennis via CD-rom aan. De verspreidingsgraad is beduidend groter en de opleidingsinvestering voor leraren (coaches) beduidend lager; enkel daardoor is er een gap te overbruggen (voor het dichten van de gap is het m.i. al te laat). Ikzelf weet zeer goed welke software en methodieken hiervoor optimaal kunnen ingezet worden, maar dit is naar mijn gevoel niet de plaats om harde handel te bedrijven. Belangstellenden, die mijn bezorgdheid delen, mogen mij steeds contacteren via rikvandenberk@hotmail.com.
In de hoop een steen te hebben verlegd in de grote rivier, sluit ik hierbij mijn beknopt betoog.
Erik Poupaert6-04-07 - 7:41 am
Het probleem in Afrika is uitbuiting: eertijds uitbuiting door de koloniale overheid, daarna uitbuiting door de eigen elite, alsmede door de buitenlandse machten die daar zogezegde “ontwikkelingshulp” aan geven, in ruil voor allerhande concessies.
De Afrikanen moeten gewoonweg leren van weerstand bieden tegen uitbuiting.
Wie zijn tegenwoordig de uitbuiters? De Amerikanen. Wie weigert zich te laten uitbuiten? De Irakezen, de Afghanen, de Somalis, enzovoort.
Wat hebben die volkeren allemaal gemeenschappelijk? Het geloof dat men zich zeker niet mag laten uitbuiten. Desnoods schieten zij de uitbuiters gewoonweg overhoop. Zo hoort het ook. Hoe heet dat geloof? De Islam.
Bewijs? Kijk maar naar Irak. Nog even, en de Amerikanen liggen daar buiten. Probleem opgelost.
Wie heeft er bang van de Islam? Diegenen, die willen uitbuiten en daar dus een obstakel in zien. Dat is dan ook duidelijk de bedoeling van de Islam.
Wouter2-06-07 - 8:12 pm
In deze discussie over Afrika mis ik tot nu toe het aspect van eerlijke handel. Het is al lang bekend dat een grote oorzaak van armoede in Afrika ondanks alle grondstoffen oneerlijke handelsregels zijn. Wij zullen bereid moeten zijn wat meer te betalen voor hun grondstoffen. Dan kunnen zij vervolgens hun eigen economieen laten groeien. Met eerlijke prijs bedoel ik dat het voor een Afrikaan leverbaar is onder normale arbeidsomstandigheden en zonder het milieu te schaden. Op http://www.onzewereld.nl/index.php?id=2&command=bekijk&vormgeving=popup&config=newsflash&rec=9130 staat een goed voorbeeld over Guatemala. Er zijn ook al talrijke voorbeelden van fair trade producten uit Ghana of Zuid-Afrika. Alleen willen nog weinig Westerlingen deze producten kopen. Voor een duurzamen toekomst van Afrika maar ook het Westen zou het kopen van beel fair trade producten een goede opmaat zijn.